Khi vận chuyển hàng hóa, ngoài trọng lượng thì thể tích cũng là yếu tố quan trọng để lựa chọn phương tiện và dự toán chi phí. Biết cách tính mét khối hàng hóa sẽ giúp cá nhân, doanh nghiệp chủ động hơn trong việc đóng gói, sắp xếp và giao nhận hàng. Trong bài viết này, Vận tải Hữu Nguyên sẽ hướng dẫn công thức tính CBM đơn giản, cách quy đổi và những ứng dụng thực tế trong vận chuyển đường bộ.
CBM là gì? Cách tính mét khối hàng hóa
CBM là gì?
CBM là viết tắt của cụm từ tiếng Anh Cubic Meter, nghĩa là mét khối, ký hiệu m³. Đây là đơn vị đo thể tích được sử dụng phổ biến trong hoạt động vận chuyển, kho bãi và xuất nhập khẩu nhằm xác định không gian mà hàng hóa chiếm dụng.
Trong ngành vận tải, CBM thường được dùng để tính thể tích của thùng carton, kiện gỗ, pallet hoặc các loại hàng hóa có hình dạng tương đối đều. Thông qua chỉ số này, đơn vị vận chuyển có thể ước lượng diện tích không gian chứa hàng cần sử dụng, từ đó bố trí phương tiện và xây dựng phương án giao nhận hợp lý.
Chẳng hạn, một kiện hàng có thể chỉ nặng 50 kg nhưng chiếm tới 2 m³ trong thùng xe. Ngược lại, một kiện máy móc nặng 500 kg đôi khi chỉ chiếm 0,5 m³. Vì vậy, khi đánh giá khả năng chuyên chở, cần xem xét đồng thời cả thể tích lẫn khối lượng thực tế.
Cách tính mét khối hàng hoá
Đối với hàng hóa có dạng hình hộp chữ nhật hoặc hình lập phương, cách tính mét khối khá đơn giản. Bạn chỉ cần đo ba kích thước chiều dài, chiều rộng và chiều cao, sau đó nhân các giá trị với nhau. Công thức tính mét khối hàng hóa:
CBM (m³) = Chiều dài (m) × Chiều rộng (m) × Chiều cao (m)
Nếu kích thước được đo bằng centimet, công thức sẽ là:
CBM (m³) = [Chiều dài (cm) × Chiều rộng (cm) × Chiều cao (cm)] / 1.000.000
Ví dụ, một thùng hàng có kích thước:
- Chiều dài: 120 cm
- Chiều rộng: 80 cm
- Chiều cao: 100 cm
Thể tích của thùng hàng được tính như sau:
CBM = (120 × 80 × 100) / 1.000.000 = 0,96 m³
Như vậy, một thùng hàng có kích thước trên sẽ chiếm khoảng 0,96 m³ không gian. Nếu vận chuyển 10 thùng giống nhau, tổng thể tích hàng hóa là:
0,96 × 10 = 9,6 m³
Đối với lô hàng có nhiều kiện với kích thước khác nhau, cần tính thể tích từng kiện hoặc từng nhóm kiện đồng kích thước rồi cộng lại. Cách tính này giúp hạn chế sai lệch khi dự toán không gian chứa hàng. Một số lưu ý khi đo kích thước hàng hóa:
- Đo kích thước bên ngoài của kiện hàng sau khi đã đóng gói, tính cả phần bao bì và vật liệu bảo vệ.
- Sử dụng cùng một đơn vị đo trước khi áp dụng công thức.
- Với hàng hóa có hình dạng không đều, có thể tính theo kích thước bao ngoài lớn nhất để ước lượng không gian cần thiết.
- Nếu hàng được đặt trên pallet, cần tính cả chiều cao và kích thước của pallet.
- Tổng CBM chỉ phản ánh thể tích hình học, không đồng nghĩa toàn bộ số hàng chắc chắn có thể xếp vừa vào thùng xe.
Ngoài thể tích, khả năng xếp hàng còn phụ thuộc vào chiều dài, chiều rộng, chiều cao thực tế của thùng xe, giới hạn tải trọng và cách bố trí kiện hàng. Do đó, nên cung cấp đầy đủ kích thước cho đơn vị vận chuyển để được tư vấn chính xác hơn.
Cách quy đổi kg sang m³ hàng hóa
Kg là đơn vị đo khối lượng, trong khi m³ là đơn vị đo thể tích. Hai đại lượng này không thể quy đổi trực tiếp bằng một hệ số cố định vì mỗi loại hàng hóa có khối lượng riêng khác nhau. Để tính thể tích từ khối lượng, cần biết khối lượng riêng của vật liệu hoặc hàng hóa. Công thức được áp dụng như sau:
Thể tích (m³) = Khối lượng (kg) / Khối lượng riêng (kg/m³)
Ví dụ, một lượng nước có khối lượng 500 kg, giả sử khối lượng riêng của nước xấp xỉ 1.000 kg/m³, thể tích tương ứng sẽ là:
500 / 1.000 = 0,5 m³
Tuy nhiên, cách tính này chủ yếu áp dụng khi biết rõ khối lượng riêng của vật liệu. Đối với hàng đóng thùng carton, đồ nội thất hoặc máy móc, thể tích vận chuyển còn phụ thuộc vào bao bì, khoảng trống bên trong và hình dạng kiện hàng. Vì vậy, đo trực tiếp kích thước bên ngoài thường là phương pháp thực tế hơn.
Trong lĩnh vực vận tải, đôi khi còn xuất hiện khái niệm trọng lượng quy đổi theo thể tích. Đây là cách xác định trọng lượng tính cước dựa trên không gian hàng hóa chiếm dụng, khác với việc quy đổi vật lý từ kg sang m³.
Công thức tham khảo:
Trọng lượng quy đổi (kg) = Thể tích (m³) × Hệ số quy đổi (kg/m³)
Ví dụ, nếu đơn vị vận chuyển áp dụng hệ số 300 kg/m³, kiện hàng có thể tích 2 m³ sẽ có trọng lượng quy đổi là:
2 × 300 = 600 kg
Nếu kiện hàng thực tế nặng 400 kg, đơn vị vận chuyển có thể sử dụng mức 600 kg để tính cước theo chính sách áp dụng. Tuy nhiên, hệ số 300 kg/m³ chỉ là ví dụ minh họa, không phải tiêu chuẩn chung cho mọi đơn vị vận tải đường bộ.
Mỗi doanh nghiệp có thể xây dựng cách tính cước riêng dựa trên loại hàng, tuyến đường, phương tiện và hình thức giao nhận. Vì vậy, khách hàng cần xác nhận hệ số quy đổi và phương pháp tính giá trước khi gửi hàng.
Có thể xem thêm xe quá tải là gì vì hàng vừa thể tích thùng vẫn có thể vượt tải trọng cho phép.
Vai trò của CBM trong vận chuyển đường bộ
Trong vận tải đường bộ, CBM là thông số quan trọng giúp đánh giá khả năng sử dụng không gian thùng xe. Đặc biệt với hàng cồng kềnh, hàng nhẹ nhưng chiếm nhiều diện tích hoặc đơn hàng ghép, thể tích có thể ảnh hưởng đáng kể đến việc lựa chọn phương tiện và chi phí vận chuyển.
Hỗ trợ lựa chọn xe tải phù hợp
Mỗi dòng xe tải có kích thước thùng và giới hạn tải trọng khác nhau. Việc xác định tổng thể tích hàng hóa giúp đơn vị vận tải ước lượng loại xe cần sử dụng, tránh tình trạng thuê xe quá lớn gây lãng phí hoặc xe quá nhỏ không đủ không gian xếp hàng.
Chẳng hạn, một lô hàng có tổng thể tích 15 m³ cần được bố trí trên phương tiện có khoang chứa đủ lớn. Tuy nhiên, không thể chỉ căn cứ vào dung tích thùng xe vì kích thước từng kiện, cách xếp chồng và tải trọng cũng quyết định khả năng chuyên chở thực tế.
Có thể xem thêm xe tải thùng kín là gì để đối chiếu thể tích hàng với khoang thùng khi chọn xe.
Làm cơ sở dự toán chi phí vận chuyển
Đối với một số hình thức vận chuyển hàng ghép, đơn vị vận tải có thể tính cước theo khối lượng thực tế, thể tích hoặc trọng lượng quy đổi. Những mặt hàng nhẹ nhưng cồng kềnh thường chiếm nhiều không gian thùng xe, do đó chi phí có thể được xác định dựa trên CBM thay vì chỉ tính theo số kg.
Việc biết trước thể tích hàng hóa giúp khách hàng cung cấp thông tin đầy đủ khi yêu cầu báo giá. Đồng thời, đơn vị vận chuyển cũng có cơ sở để lựa chọn phương án ghép hàng và tính toán chi phí phù hợp với từng chuyến.
Tối ưu không gian xếp hàng
CBM hỗ trợ nhân viên kho và đơn vị vận tải lập kế hoạch sắp xếp hàng hóa trong thùng xe. Khi biết thể tích và kích thước của từng kiện, việc bố trí hàng theo nhóm, tận dụng khoảng trống và xác định thứ tự bốc dỡ sẽ thuận tiện hơn.
Dù vậy, tối ưu không gian không có nghĩa là xếp hàng càng kín càng tốt. Các kiện hàng vẫn cần được bố trí ổn định, phân bổ tải trọng hợp lý và bảo đảm khoảng cách cần thiết theo đặc điểm của từng loại hàng.
Có thể xem thêm xe tải thùng cánh dơi nếu hàng đóng pallet cần bốc dỡ nhanh từ hai bên thùng.
Hỗ trợ quản lý kho bãi và kế hoạch giao nhận
Không chỉ dùng trong vận chuyển, CBM còn giúp doanh nghiệp dự toán không gian lưu trữ hàng hóa tại kho. Thông qua thể tích của từng lô hàng, bộ phận quản lý có thể lên kế hoạch bố trí khu vực chứa hàng, lựa chọn giá kệ và sắp xếp lịch xuất nhập phù hợp.
Đối với những doanh nghiệp thường xuyên giao hàng liên tỉnh, thông tin thể tích còn hỗ trợ lập kế hoạch vận chuyển theo từng đợt. Nhờ đó, hoạt động điều phối phương tiện và chuẩn bị nhân lực bốc xếp có thể được thực hiện chủ động hơn.
Ứng dụng của cách tính mét khối hàng hoá
Cách tính mét khối hàng hóa được ứng dụng trong nhiều hoạt động thực tế, từ vận chuyển hàng lẻ, thuê xe nguyên chuyến đến quản lý kho và tổ chức giao nhận. Xác định chính xác thể tích giúp cá nhân, doanh nghiệp hạn chế sai sót trong khâu chuẩn bị và sử dụng nguồn lực hiệu quả hơn.
Tính thể tích hàng hóa khi chuyển nhà, chuyển văn phòng
Khi chuyển nhà hoặc chuyển văn phòng, số lượng đồ đạc thường khá lớn với nhiều kích thước khác nhau. Việc tính CBM cho các thùng carton, bàn ghế, tủ hồ sơ và thiết bị giúp ước lượng không gian cần sử dụng trên xe tải.
Đối với đồ nội thất không thể tháo rời, nên đo kích thước bao ngoài và tính thêm không gian cần thiết cho việc kê lót, bảo vệ. Những món đồ có thể tháo lắp hoặc xếp chồng an toàn sẽ giúp tiết kiệm diện tích khi vận chuyển.
Xác định thể tích hàng ghép, hàng lẻ
Trong vận chuyển hàng ghép, nhiều đơn hàng của các khách hàng khác nhau được sắp xếp trên cùng một phương tiện. Vì vậy, CBM là một trong những thông số giúp đơn vị vận tải đánh giá không gian mà từng lô hàng chiếm dụng.
Ví dụ, một doanh nghiệp cần gửi 20 thùng carton, mỗi thùng có kích thước 60 × 50 × 40 cm. Thể tích một thùng là:
(60 × 50 × 40) / 1.000.000 = 0,12 m³
Tổng thể tích của 20 thùng:
0,12 × 20 = 2,4 m³
Với thông tin này, khách hàng có thể trao đổi với đơn vị vận chuyển về hình thức gửi hàng ghép và nhận báo giá dựa trên đặc điểm thực tế của lô hàng.
Lập kế hoạch vận chuyển hàng sản xuất
Các doanh nghiệp sản xuất thường phải giao nhận nguyên vật liệu, thành phẩm hoặc linh kiện đóng kiện với số lượng lớn. Tính CBM giúp bộ phận kho vận xác định tổng thể tích mỗi đợt xuất hàng, từ đó dự kiến số chuyến xe và phương án bốc dỡ.
Khi hàng hóa được đóng trên pallet, doanh nghiệp nên tính theo kích thước tổng thể của pallet đã xếp hàng. Ngoài ra, cần cung cấp khối lượng thực tế và khả năng xếp chồng để đơn vị vận tải bố trí phương tiện an toàn.
Ứng dụng trong dịch vụ vận chuyển của Vận tải Hữu Nguyên
Đối với khách hàng cần vận chuyển hàng hóa đường bộ, việc cung cấp thông tin CBM ngay từ đầu giúp quá trình tư vấn và báo giá thuận tiện hơn. Đây cũng là một trong những thông số quan trọng để Vận tải Hữu Nguyên đánh giá nhu cầu sử dụng xe tải, đặc biệt với các đơn hàng có kích thước lớn hoặc cần ghép chung phương tiện.
Vận tải Hữu Nguyên cung cấp dịch vụ vận chuyển hàng hóa trên nhiều tuyến đường toàn quốc, phục vụ nhu cầu gửi hàng lẻ, hàng ghép và thuê xe nguyên chuyến. Tùy theo loại hàng, khối lượng và thể tích, khách hàng có thể trao đổi để lựa chọn phương án giao nhận phù hợp với tiến độ và ngân sách.
Bên cạnh vận chuyển, Vận tải Hữu Nguyên còn hỗ trợ kho bãi, bốc xếp, xe nâng và xe cẩu đối với những lô hàng có yêu cầu riêng. Khi liên hệ, khách hàng nên chuẩn bị các thông tin về kích thước kiện hàng, số lượng, trọng lượng, địa điểm lấy hàng và nơi giao để được tư vấn cụ thể.
Nếu chưa biết cách tính CBM cho hàng hóa có hình dạng phức tạp hoặc đang phân vân về loại xe cần thuê, bạn có thể liên hệ Vận tải Hữu Nguyên qua hotline 0907 132 334 để được hỗ trợ xác định nhu cầu vận chuyển và nhận báo giá.
Nhìn chung, cách tính mét khối hàng hóa không quá phức tạp nhưng có giá trị thực tế trong việc dự toán chi phí, lựa chọn phương tiện và sắp xếp hàng hóa. Chỉ cần xác định chính xác chiều dài, chiều rộng và chiều cao của kiện hàng, bạn đã có thể tính CBM để chuẩn bị tốt hơn cho quá trình giao nhận. Khi cần vận chuyển hàng hóa với khối lượng lớn hoặc nhiều kiện khác nhau, Vận tải Hữu Nguyên sẵn sàng tiếp nhận thông tin và tư vấn phương án chuyên chở phù hợp với nhu cầu thực tế.
